بنام خداوند بخشایشگر مهربان

            سرور گرامی، برادر و خواهر ارجمند  ، سلام علیکم                  

امید است مطلب زیر را که یکی از دغدغه های مردان و زنان غیور ایل کلهر در شهرستان گیلانغرب میباشد را با امعان نظر و توجه ویژه مطالعه فرمایید و حقیر را با راهنمایی های خویش در جهت پیشبرد بهتر این هدف یاری رسانید زیرا این مطلب مقدمه ای بر کاری بزرگ در جهت پیراستن زواید رسم و رسوم مجالس فاتحه خوانی و ختم  است و پس از جمعبندی نظرات شما عزیزان در یک فراخوان عمومی در محل مسجد جامع گیلانغرب با حضور اقشار مختلف این دیار  اطلاع رسانی کامل خواهد شد. بدیهی است اجرای این پیشنهادات(7 بند آخر این مطلب) قبل از فراخوان عمومی غفران الهی مردمان کلهر را نثار روح عزیز از دست رفته ای خواهد نمود که این سنت حسنه توسط خاندان وی داوطلبانه از ایشان آغاز نموده اند.

همچنانکه مستحضرید به گواهی تاریخ  مردمان ایل بزرگ کلهر با طوایف غیرتمند و غیور خویش از گذشته های دور در این گستره جغرافیایی که گیلانش نام است ، با شادی و غم های مشترک در کنار یکدیگر به زندگی مشغول بوده و در این رهگذر بر حسب نیاز و زمان ،‌برای نسل های آینده آداب و رسوم نیک و زیبایی را به یادگار گذاشته اند.که اگر در بین سایر ایلات کشور بی نظیر نباشد کم نظیر است. و حقیقتا تا کنون این میراث ارزشمند و بی بدیل به واسطه همت جمعی طوایف و تیره های بزرگوار این سامان به نیکوترین وجه، پاسداری شده است.

یکی از این رسوم ارزشمند و شاید بی نظیر در بین سایر رسومات ایل بزرگ کلهر، گرامی داشت یاد و نام درگذشتگان و از دنیا رفتگان این قوم است . و خوب میدانیم مردمان این ایل بزرگ در دلداری و ابراز همدردی با خانواده متوفی سنگ تمام میگذارند و این کاری است نیکو چه از لحاظ اخلاقی و چه از لحاظ شرعی و دینی  و اگر این همبستگی و اتحاد و همدلی نباشد چه بسا تحمل غم از دست دادن عزیزان برای بازماندگان سخت و جانکاه خواهد بود.

 در دهه های گذشته رسم فاتحه خوانی در 7 روز برگزار میشد که به دلیل ساخت فرهنگی جامعه و کمی جمعیت و به تبع آن تعداد کم مرگ و میر شرکت برای عموم مردم آسان مینمود. اما آرام آرام با توجه به تغییر ساخت فرهنگی جامعه و مشکلات تازه و کمبود وقت ، هفت روز فاتحه خوانی و ختم  با احتساب روز خاکسپاری به سه روز کاسته شد و به دنبال آن همانند گذشته مراسم شب هفت، چهلمین روز و سالگرد برگزار میشدکه برگزاری این مجالس در بر دارنده هزینه های زیادی بود.

اما بزرگواران در دنیایی زندگی میکنیم که تمامی زیر ساخت های فرهنگی و اجتماعی و ... در حال تغییر و تحول است به گونه ای که نیازهای  امروز ما با نیازهای فردای ما تفاوتهای اساسی دارد چه در مناسبات جمعی، چه در روابط فامیلی و برگزاری آیین ها و مراسمات مرسوم و جاری در یک منطقه شاهد این تحولات هستیم.

 به همین خاطر مسایلی از قبیل : رشد جمعیت و پیوند نزدیک نسبی و سببی مردمان ایل کلهر ، هزینه سرسام آور برگزاری مراسم فاتحه خوانی و ختم ،  شب هفت ،  چهلم و سالگرد (که برای برخی خانواده های معزی بسیار کمرشکن و نابود کننده میباشد)، کمبود فضا و مزاحمت چند روزه برای همسایگان بزرگوار از لحاظ منازل مسکونی و آرامش ، مشکلات بهداشت محیطی و روانی برگزاری مجالس فاتحه خوانی در منازل شخصی ، اتلاف ساعتها وقت ارزشمند برادران و خواهران عزیز بخصوص کارمندان دولتی و فرهنگیان ارجمند که معذورات کاری هم به آن اضافه میشود ، هزینه های غیر ضروری مراسمات از قبیل: چاپ اعلامیه و پلاکارد ، و کرایه بلندگو و دستگاه های صوتی ، اسراف فراوان در تدارکات نهار و شام مراسمات فوق و ...

            ما را به چاره اندیشی فرا میخوانند تا در کنار حفظ ارزشهای پیشین دگر بار با یک همت همگانی و خرد جمعی، ضمن نیکو داشت یاد عزیزان از دست رفته خود به بهترین وجه ، در پیراستن زواید این رسم نیکو و به روز کردن آن، با نیت خیر و صرفا قربتا الی الله ، گامی مستحکم و متعالی برداریم تا ما هم همانند دیگر شهرستانهای همسایه خویش مانع از اتلاف سرمایه های  مادی و معنوی خویش گردیم  و برای این دغدغه همیشگی مردمان این سامان راه حلی بیابیم. چه بسا این زواید دست و پا گیر در مخارج فاتحه خوانی هزینه های غیر قابل قبولی را بر خانواده های معزی تحمیل میکند.که حتی با قبول « مبالغ پرسانه»  بخشی کوچکی از آن تامین نخواهد شد. و اینچنین در کنار غم از دست دادن عزیزان باید سنگینی مخارج مراسمات را هم تحمل کنند.

در راستای جمله معروف « در کار خیرحاجت به هیچ استخاره نیست» بنده به عنوان کوچکترین فرزند ایل کلهر به عنوان کسی که گوشه ای از تاریخ سترگ و آداب و رسوم ایل بزرگ کلهر را به دوستداران این ایل تقدیم نموده ام ضمن تقدیر از اقداماتی که توسط برخی عزیزان قبلا در این خصوص انجام گرفته و متاسفانه به نتیجه نرسیده است ، قصد دارم ضمن احترام برای آن عزیزان ،  با کسب اجازه از خدمت بزرگان و ریش سفیدان، روحانیت معزز ،اساتید و فرهنگیان و کارکنان دولت، کشاورزان ، دامداران و اصناف ،خانواده معزز شاهد و ایثارگر  و سایر اقشار جامعه راه حلی که شاید خواسته قلبی شما برادر و خواهر ارجمند نیز باشد به طوایف هزاره و با اصل و نسب کلهر پیشنهاد نمایم تا شاید بتوانیم درکنار هم با همدلی و همت همگانی با پیراستن برخی زواید این رسم نیکو یاد عزیزانمان را بهتر از گذشته جاودانه و شرکت در مراسمات فاتحه خوانی را با طیب خاطر همراه ساخته و رضایت بخش نماییم . و اما پیشنهادات:

1- مراسم تشییع و تدفین همانند گذشته با احترام برگزار گردد.

2 – مجالس فاتحه خوانی و ختم(مردانه و زنانه) از 2 روز به 2 ساعت معین در روز بعد از تدفین و خاکسپاری ، مثلا از ساعت 2.30 الی 4.30 بعدازظهر در یکی از مساجد شهر یا مساجد دهستانهای حومه و روستاها کاسته شود . مکان ، تاریخ  و ساعت دقیق در مراسم خاکسپاری و تشییع  اطلاع رسانی گردد.

3- مراسم هفتمین روز، چهلم ، سالگرد عزیز از دست رفته به خانواده درجه یک متوفی محدود گردد.

4- پرسانه تنها از نزدیکان درجه یک متوفی برای کمک و همکاری در برگزاری مراسم( آن هم در شرایط خاص ) اخذ گردد و از سایر طوایف و تیره ها وجه ی به نام پرسانه دریافت نشود.

5 - « نوعید» و پوشیدن پیراهن سیاه که باعث مشکلات روحی فراوان برای خانواده های معزی میگردد برداشته شود .

6- نصب پلاکارد و بنر ، پارچه عرض تسلیت و چاپ اعلامیه منحصر به خانواده متوفی گردد و دیگران از نوشتن پارچه و چاپ اعلامیه خودداری نمایند.

7- از آنجا که مرگ و زندگی دست خداوند متعال است  و کسی توان پیش بینی اتفاقات آینده را ندارد بهتر است  در جهت سر وسامان گرفتن جوانان ،کار خیر و مراسمات عقد و عروسی بستگان و همسایگان برای احترام شخص درگذشته تنها یک هفته عقب افتاده شود .

در پایان ضمن احترام برای روح درگذشتگان و عزیزان قوم ، باید یادآور گردم که نباید انتظار داشته باشیم این سنت که سالیان دراز در منطقه ما جا افتاده است یک شبه تغییر نماید زیرا نیازمند اجماع همگانی است و همت والا میطلبد به همین خاطر  از عموم مردم شرافتمند کلهر برادرانه درخواست مینماییم هر کس به نوبه خویش این مسایل را در بین مردم اطلاع رسانی نماید. و باکپی این مطلب ، دست در دست هم شرایط را برای رقم خوردن سنتی نیکو در این دیار فراهم سازیم.
به امید فردایی روشن در سایه لطف پروردگار
علیرضا گودرزی/ اسفندماه 89