من در این پست به معرفی یكی از شاعران معروف و بنام ایل كلهرپرداخته ام :

 نقی آزاد معروف به نقی شوان فرزند آقا جان در سال 1262 در ایل کلهر پا به عرصه وجود نهاد. تحصیلات مقدماتی ومرسوم زمان خود را آموخت چنانچه خود گوید :

چو در هفت شد عمرم از روزگار                 بیامد   یکی   فرخ   آموزگار

مرا  داد   تعلیم   و آداب   گفت                 زباد وزخاک ،آتش وآب گفت

 

نقی آزاد در بین ایل بزرگ کلهر از معروفیت خاصی برخوردار است.آثاری منظوم بشرح زیرازاو باقی مانده :

کلهر نامه :

منظومه ای در بحر تقارب با عنوان کلهر نامه یا نامه آزادکلهر که قریب 12 هزار بیت است و به زبان فارسی در شرح لشکر کشی ها وجنگ های ایل کلهر سروده شده که خود شاعر با خطی زیبا منظومه را تدوین نموده ودر مقدمه این کتاب چنین نوشته " شکر سپاس مر خداوندی را سزاست که پروردگار دو جهان و بخشاینده مهربانست. صاحب روز جزاست به او بندگی می کنم واز وی یاری می جویم تا هدایت کند مرا به راه راست . اما بعد این حقیر سراپا تقصیر که موسوم به نقی آزاد و در سلسله عشایر کلهر ساکن ملک شوان هستم تا اندازه ا ی دارای ذوق و به مقتضای سرنوشت در مجاورت ساکنین ایلات وعشایریک عمر اسیر قید مکروهات و ناملایمات روزگار بوده وهستم یعنی در این روز که این نامه را با زبان خامه روی قرطاس می آورم شصت و دومین مراحل عمر را طی کرده واز تاریخ 1322 ماه خرداد تا بحال که دوازدهم تیر سال 1324 است شروع به کتابت این نامه شده "  از آثار دیگر آزاد منظومه ای است به زبان کردی که ترجمه کلهر نامه است وبالاخره مجموعه غزلیات و قصائد که بالغ بر7 هزار بیت با حاشیه به نظم مثنوی است که این دفتر را شاعر بنابر ملاحظاتی در نجف اشرف نزد یکی از متولیان وادی السلام امانت می گذارد .

آزاد در اشعارش واله نیز تخلص می نماید. او بسال 1367 ه.ق. وفات نموده است.

در اینجا یك شعر از مرحوم عبدالله خان ضیغم به نقی خان زمانی كه وی در عراق بود و جواب او به عبدالله خان را می بینید:

والها گر چه دور از وطنی                           اینک فارغ از درد و محنی

آرمیده بگوشه عزلت                                در جوار ولی ذوالمنی

روز و شب گیر دامن آن شاه                      که رساند ترا به انجمنی

مهین دانشور فرزانه آزاد                            که آزادت نهان از قید غم باد

ادیبا من چو جان دارم ترا دوست                 برای دوست خواهم هر چه نیکوست

جواب مرحوم نقی خان آزاد به مرحوم ضیغم خان رضائی:

رضائی ای ادیب با تمیزم                           رفیق صادق و یار عزیزم

دو بیت نغزت زان طبع روشن                      فرستادی،نمودی یادی از من

کلامت را به چشمانم نشاندم                    ز هجرت اشک بر دامن نشاندم

ز احساسات بی آلایش تو                         صفای قلب و اخلاق خوش تو

تو رب النوع غرور افتخاری                          تو کان جودی و کوی وقاری

به فرمان قضا گریسته دستی                    دو پایت هم اگر بندند نه پستی

چرا تو در عزل استاد مائی                        جهان پیموده،و دانش خدائی

رضائی ای یار دیرینه ام                             مکان تو در کشور سینه ام

تو دانا و آگاهی کار دهر                            که نیشش سرانجام نوش است و زهر

توئی آن ادیب تاریخ دان                            بد و نیک بگذشته های زمان